Co wniosła Joomla 5 i do kiedy jest wspierana

Joomla 5 ukazała się 17 października 2023 i była pierwszą wersją, przy której projekt przestał mówić o migracji, a zaczął o zwykłej aktualizacji.

Ta zmiana słownictwa nie była marketingiem. Stała za nią decyzja techniczna, która do dziś wpływa na to, jak wygląda przechodzenie między wersjami Joomli.

Co Joomla 5 wniosła względem czwórki

Największą zmianą było samo podejście do aktualizacji. Przejście z 4.4 na 5.0 zostało zaprojektowane jako upgrade, a nie migracja. Rozszerzenia, które pozbyły się przestarzałego kodu, działały w piątce od razu, a pozostałe ratowała nowa wtyczka zgodności wstecznej. Ten sam mechanizm powtórzono później przy szóstce, więc piątka była wersją, na której go przetestowano.

Poza tym doszły rzeczy, które widać w codziennej pracy:

• Schema.org w rdzeniu. System zaczął automatycznie generować dane strukturalne dla organizacji i nazwy witryny. Wcześniej wymagało to rozszerzenia albo ręcznego wklejania kodu JSON-LD.
• Obsługa formatu AVIF w menedżerze mediów, obok stosowanych wcześniej formatów.
• Dopracowany tryb ciemny w panelu administracyjnym, w szablonie Atum.
• TinyMCE 6.7 z wyrównywaniem obrazów bezpośrednio w edytorze.
• Zadania cykliczne przeniesione do harmonogramu. Rotacja logów, powiadomienia o aktualizacjach czy czyszczenie sesji przestały wisieć jako wtyczki systemowe uruchamiane przy każdym żądaniu.

Pod spodem przebudowano też sposób obsługi zdarzeń, przenosząc je do osobnych klas, i usunięto elementy oznaczone jako przestarzałe w PHP 8.2. Do tego doszła automatyczna optymalizacja kodu źródłowego i lepsze cache'owanie zasobów, co przełożyło się na szybkość działania.

Wymagania serwerowe podniesiono wtedy do PHP 8.1, MySQL 8.0.13, MariaDB 10.4 lub PostgreSQL 12.

Gdzie Joomla 5 jest dzisiaj

Wbrew temu, co sugeruje premiera szóstki, piątka nie została porzucona. Linia 5.x jest nadal aktywnie rozwijana, a jej wydania wychodzą równolegle z wydaniami Joomla 6, tego samego dnia. Ostatnie to 5.4.7 z 7 lipca 2026.

Jest jednak data, którą warto znać:

Po 13 października 2026 piątka przestaje dostawać poprawki błędów i nowe funkcje, ale nadal otrzymuje łatki bezpieczeństwa przez kolejny rok. Strona na Joomla 5 nie przestanie więc działać ani nie stanie się z dnia na dzień podatna. Jest natomiast moment, żeby zaplanować przesiadkę spokojnie, zamiast robić ją później pod presją.

Co dalej

Jeśli Twoja strona stoi na piątce, pytanie nie brzmi już „czy warto było”, tylko „kiedy i na jakich warunkach przejść dalej”. Odpowiedź zależy głównie od zainstalowanych rozszerzeń i od wersji PHP, którą daje Twój hosting, bo szóstka wymaga już 8.3.

Rozłożyłem to na czynniki pierwsze w osobnym tekście: co nowego w Joomla 6 i czy warto przejść z Joomla 5. Znajdziesz tam listę zmian, wymagania serwera, kryteria decyzji i kolejność kroków przy samej aktualizacji.

A jeśli dopiero poznajesz ten system i chcesz zacząć od podstaw, zamiast od numerów wersji, zajrzyj do tekstu o tym, co to jest Joomla i z czego składa się zbudowana na niej strona.

Samodzielna aktualizacja jest jak najbardziej wykonalna, pod warunkiem że wcześniej przetestujesz ją na kopii. Jeśli wolisz tego nie robić samemu, opieka nad stroną i aktualizacje to stały element mojej pracy.