Jak przywrócić kopię zapasową Joomla przez Akeeba Kickstart

Kopia zapasowa, której nigdy nie próbowałeś przywrócić, jest tylko obietnicą. Pokażę Ci krok po kroku, jak odtworzyć witrynę Joomla z archiwum Akeeba, nawet jeśli nie czujesz się ekspertem.

Cały proces przeprowadzimy lokalnie, na środowisku Laragon, ale na serwerze wygląda on identycznie. Różni się tylko sposobem wgrania plików.

Co będzie potrzebne

Do przywrócenia strony potrzebujesz dwóch rzeczy: archiwum kopii zapasowej w formacie .jpa lub .zip oraz pakietu Akeeba Kickstart, który to archiwum rozpakuje.

Kickstart pobierzesz bezpłatnie ze strony Akeeba. W paczce znajdziesz dwa istotne pliki:

• kickstart.php, który rozpakowuje archiwum na serwerze,
• en-GB.kickstart.ini, czyli plik językowy interfejsu.

Warto od razu wiedzieć, czym Kickstart nie jest. To nie instalator, tylko narzędzie do rozpakowania archiwum. Właściwy instalator, o nazwie ANGIE, został spakowany do środka archiwum w momencie tworzenia kopii. Jeśli nie masz jeszcze żadnej kopii, zacznij od tekstu o tym, jak zrobić kopię zapasową w Joomla przez Akeeba Backup.

Gdzie leży kopia i jak przygotować katalog

Akeeba Backup domyślnie zapisuje archiwa w katalogu wewnątrz witryny:

/administrator/components/com_akeebabackup/backup

W Laragonie dojdziesz tam najszybciej z menu programu, wybierając www i przechodząc do katalogu projektu.

Skopiuj stamtąd plik z rozszerzeniem .jpa lub .zip. To jest Twoja kopia.

Teraz najważniejsze i najbardziej nieodwracalne. Jeśli przywracasz stronę w tym samym miejscu, katalog witryny musi być pusty. Usuń z niego wszystkie pliki. Kickstart nadpisuje dane bez ostrzeżenia, więc upewnij się, że masz kopię, zanim cokolwiek skasujesz.

Do pustego katalogu wgraj trzy pliki: archiwum kopii, kickstart.php i en-GB.kickstart.ini.

Jeśli wgrywasz pliki na serwer przez FTP, rób to w trybie binarnym. Przesłanie archiwum w trybie tekstowym uszkodzi je i przywracanie się nie powiedzie.

Uruchomienie Kickstart i rozpakowanie archiwum

W przeglądarce wejdź na adres swojej strony z dopiskiem /kickstart.php. Przy pierwszym uruchomieniu zobaczysz długi komunikat informacyjny. To nie jest błąd, tylko standardowa lista ostrzeżeń wyświetlana za każdym razem. Zamknij ją i przejdź dalej.

W sekcji Select a backup archive Kickstart sam wykryje archiwum leżące w katalogu. Sprawdź, czy w polu Archive file widnieje właściwy plik, i kliknij Start.

Rozpakowywanie pokazuje pasek postępu i nazwy kolejnych plików. Nie zamykaj okna w trakcie.

Po zakończeniu Kickstart odda pole właściwemu instalatorowi. Kliknij Run the Installer.

Instalator ANGIE, baza danych i konfiguracja

Otwiera się ANGIE, czyli instalator zapakowany wcześniej do archiwum. Zaczyna od sprawdzenia serwera. Jeśli zobaczysz Ready to go, wszystkie wymagania są spełnione. Pozycje oznaczone na czerwono w sekcji zalecanych ustawień zwykle nie blokują przywracania, ale warto rzucić na nie okiem.

Najważniejszy etap to dane połączenia z bazą danych. Jeśli przywracasz stronę w nowym miejscu, baza musi już istnieć, bo instalator jej nie utworzy. Wypełnij nazwę hosta, użytkownika, hasło i nazwę bazy.

Jeśli któreś pole zostanie puste, instalator ostrzeże, zanim przejdzie dalej. To dobry moment, żeby wrócić i sprawdzić dane, zamiast klikać dalej i szukać potem przyczyny błędu połączenia.

Po zatwierdzeniu instalator odtwarza bazę, pokazując rozmiar i postęp.

W konfiguracji witryny możesz ustawić nowe hasło superużytkownika. To ratunek, jeśli przywracasz stronę właśnie dlatego, że straciłeś dostęp do zaplecza.

Zwróć uwagę na pole Adres URL witryny na żywo. Przy przywracaniu na Windowsie instalator wprost ostrzega, żeby zostawić je puste, bo inaczej nie zalogujesz się do panelu.

Finalizacja i sprzątanie po sobie

Ekran The restoration is complete oznacza, że baza i pliki są na miejscu.

Zostaje jedna rzecz, której nie wolno pominąć. Wróć do okna Kickstart i kliknij Clean Up.

Clean Up usuwa z serwera wszystko, co zostało po procesie przywracania:

• kickstart.php i plik językowy,
• kickstart.json, jeśli był używany,
• pliki instalatora ANGIE,
• archiwa kopii zapasowej pozostawione w katalogu.

To nie jest kosmetyka. Instalator przywracania pozostawiony na serwerze pozwala każdemu, kto go znajdzie, nadpisać Twoją stronę. Automatyczne czyszczenie działa tylko wtedy, gdy proces zakończył się poprawnie i faktycznie klikniesz Clean Up. Jeśli przerwiesz przywracanie w połowie, pliki zostaną i trzeba je skasować ręcznie.

Gotowe. Strona działa, a katalog jest czysty.

Nowe zabezpieczenie procesu przywracania

W nowszych wydaniach Kickstart pojawił się dodatkowy mechanizm ochronny oparty na pliku kickstart.json i kluczu instalacji. Jeśli taki plik znajduje się w katalogu, Kickstart zablokuje dostęp do rozpakowywania archiwum, dopóki nie podasz poprawnego klucza.

Sam plik kickstart.json zawiera informację o aktywnym zabezpieczeniu oraz skrót klucza. Ma jednak istotne ograniczenie, o którym warto wiedzieć: nie jest powiązany z konkretną kopią zapasową. Jeden plik i poprawny klucz pozwalają przywrócić dowolne archiwum Akeeba leżące w tym katalogu.

Osobną, oficjalną opcją jest zabezpieczenie skryptu przywracania hasłem, ustawiane w konfiguracji komponentu Akeeba Backup. Po jego włączeniu uruchomienie kickstart.php wymaga podania hasła. Hasło rozróżnia wielkość liter, więc ABC, abc i Abc to trzy różne hasła.

Jedno i drugie chroni dostęp do skryptu, a nie samą kopię. Archiwa .jpa i .zip nadal trzeba przechowywać w bezpiecznym miejscu, najlepiej poza serwerem.

Ten sam mechanizm przywracania wykorzystuje się przy przeprowadzce strony na inny hosting. Opisałem to szerzej w tekście o migracji strony bez utraty pozycji w Google, a całość kursu znajdziesz w poradniku Laragon, Joomla i Gantry 5 od podstaw.